Blog

Onderzoek TNO, KNMI en RIVM bevestigt waarde van satellietdata voor luchtkwaliteitsbeleid

Satellietdata spelen een steeds belangrijkere rol bij het begrijpen en monitoren van luchtvervuiling. Uit recent onderzoek van TNO, KNMI en RIVM blijkt dat satellietgegevens een waardevolle aanvullende bron vormen voor het in kaart brengen van schadelijke emissies. De onderzoeksresultaten onderstrepen het groeiende belang van aardobservatie voor betrouwbaar en toekomstgericht milieubeleid.

4 minuten leestijdNieuws
Onderzoek TNO, KNMI en RIVM bevestigt waarde van satellietdata voor luchtkwaliteitsbeleid

Satellietgegevens ondersteunen bestaande emissiemetingen

In Nederland worden jaarlijks de emissies van verschillende vervuilingsbronnen in kaart gebracht. Denk aan verkeer, industrie, scheepvaart en landbouw. Deze gegevens worden vastgelegd in de Nederlandse Emissieregistratie en vormen een belangrijke basis voor nationaal en internationaal milieubeleid.

Maar hoe betrouwbaar zijn deze gegevens wanneer niet iedere vervuilingsbron afzonderlijk kan worden gemeten?

Om die vraag te onderzoeken, vergeleken TNO, KNMI en RIVM drie verschillende bronnen voor de uitstoot van stikstofoxiden en ammoniak:

  • De Nederlandse Emissieregistratie.
  • Een Europese emissiedataset, ontwikkeld door TNO.
  • Emissieschattingen op basis van satellietgegevens uit het Europese Copernicus-programma.

De resultaten laten zien dat de drie datasets grotendeels overeenkomen. Hoewel er nog verschillen bestaan, bijvoorbeeld bij de exacte locatie van emissiebronnen en de ontwikkeling van ammoniakuitstoot, bevestigt het onderzoek dat satellietdata een waardevolle aanvullende informatiebron vormen.

Door gegevens uit verschillende bronnen te combineren, kunnen onderzoekers onzekerheden verkleinen en bestaande emissiegegevens beter beoordelen.

Van satellietinformatie naar lokaal inzicht

Satellietgegevens bieden interessante mogelijkheden voor overheden en organisaties die zich bezighouden met luchtkwaliteit en een gezonde leefomgeving.

Satellieten kunnen grote gebieden op een consistente manier observeren, ook op locaties waar weinig meetstations beschikbaar zijn. Tegelijkertijd worden de technieken om deze gegevens te verwerken en te combineren met andere databronnen steeds verder ontwikkeld.

Hier ligt ook de kracht van Caeli.

Met onze Air Quality Monitor (AQM) combineren we satellietinformatie, meteorologische gegevens, officiële meetgegevens en AI-modellen om concentraties van verschillende luchtverontreinigende stoffen inzichtelijk te maken.

De AQM biedt inzicht in stikstofdioxide (NO₂), fijnstof (PM2.5 en PM10) en ammoniak (NH₃). Deze stoffen spelen elk een eigen rol bij luchtkwaliteitsvraagstukken en zijn relevant voor onder andere verkeer, industrie, landbouw en de leefomgeving.

Het dashboard biedt onder andere inzicht in:

  • Lokale verschillen in luchtkwaliteit: bekijk geschatte concentraties van luchtverontreinigende stoffen op buurt- en gebiedsniveau, afhankelijk van de beschikbare gegevens.
  • Historische ontwikkelingen: analyseer maandelijkse NO₂-trends en veranderingen vanaf 2019.
  • Meerdere luchtverontreinigende stoffen: krijg naast NO₂ ook inzicht in concentratiegegevens van fijnstof (PM2.5 en PM10) en ammoniak (NH₃).
  • Gevoelige locaties: onderzoek de luchtkwaliteit rondom bijvoorbeeld scholen en andere kwetsbare locaties.
  • Beleidscommunicatie: gebruik overzichtelijke kaarten en analyses om luchtkwaliteitsvraagstukken begrijpelijk te presenteren.

Zo helpt Caeli gemeenten, provincies en advies- en ingenieursbureaus om complexe luchtkwaliteitsinformatie toegankelijker te maken en beter te benutten bij hun werkzaamheden.

Satellietdata als aanvulling, niet als vervanging

Het onderzoek van TNO, KNMI en RIVM richt zich op het vergelijken van emissieschattingen: de hoeveelheden vervuilende stoffen die door verschillende bronnen worden uitgestoten.

De Air Quality Monitor van Caeli richt zich op concentraties in de buitenlucht: de geschatte hoeveelheden luchtverontreinigende stoffen die op een bepaalde locatie aanwezig zijn.

Dat is een belangrijk onderscheid. De nieuwe onderzoeksresultaten ondersteunen de waarde van satellietgegevens als informatiebron, maar vormen geen directe validatie van de luchtkwaliteitsmodellen van Caeli.

Caeli combineert daarom verschillende databronnen en heeft de eigen NO₂-modeluitkomsten getoetst aan officiële meetgegevens. Voor de verschillende stoffen kunnen de beschikbare gegevens, nauwkeurigheid en wetenschappelijke onderbouwing verschillen.

De Air Quality Monitor is bedoeld als aanvulling op bestaande meet- en rekenmethoden, niet als vervanging van wettelijke toetsingsinstrumenten.

De toekomst van luchtkwaliteitsmonitoring

Volgens de onderzoekers zullen satellietgegevens in de toekomst een steeds grotere rol spelen bij het monitoren van emissies en luchtkwaliteit. De kwaliteit en ruimtelijke resolutie van satellietinstrumenten blijven zich ontwikkelen, terwijl ook de mogelijkheden voor dataverwerking en visualisatie toenemen.

Binnen het Nederlandse Copernicus-programma wordt bovendien gewerkt aan luchtkwaliteitsverwachtingen met een hogere resolutie en betere manieren om luchtkwaliteitsinformatie begrijpelijk te communiceren naar burgers.

Deze ontwikkelingen bieden interessante mogelijkheden om niet alleen stikstofdioxide, maar ook andere relevante luchtverontreinigende stoffen zoals fijnstof en ammoniak beter in beeld te brengen.

De toekomst van luchtkwaliteitsmonitoring draait daarmee niet uitsluitend om het verzamelen van meer gegevens, maar vooral om het vertalen van betrouwbare data naar begrijpelijke en bruikbare inzichten.

Dat is precies waar Caeli zich voor inzet.

Ontdek wat luchtkwaliteitsdata voor jouw organisatie kunnen betekenen

Wil je weten hoe de luchtkwaliteit zich binnen jouw gemeente of werkgebied ontwikkelt?

Met de Air Quality Monitor van Caeli krijg je inzicht in concentraties van NO₂, fijnstof en ammoniak, lokale verschillen en historische ontwikkelingen. Zo wordt complexe data toegankelijker voor beleidsmakers, adviseurs en andere professionals die werken aan een gezonde leefomgeving.

Benieuwd naar de mogelijkheden? Neem gerust contact op met Martin Smit via martin@caeli.nl of +31 6 55772285.

‌

Bron